Bewegen en sport onder vrouwen met taal- en sociaaleconomische uitdagingen - Onderzoeksrapport

Gezondheidsverschillen en beperkte sportdeelname
Regelmatig bewegen verlaagt het risico op chronische aandoeningen en bevordert de mentale gezondheid, sociale verbondenheid en persoonlijke ontwikkeling. In 2022 voldeed slechts 30% van de volwassenen met een laag opleidingsniveau aan de beweegrichtlijnen, tegenover 43% landelijk. Ook de sportdeelname ligt lager: in 2024 sportte 31% van de mensen met een laag opleidingsniveau wekelijks, tegenover 69% van de hoogopgeleiden in Nederland. Daarnaast is de sportdeelname, ongeacht opleidingsniveau, lager onder mensen met een laag inkomen. Deze groep ervaart bovendien vaker gezondheidsproblemen, heeft een lagere levensverwachting (gemiddeld zeven jaar korter) en leeft achttien jaar langer in minder goede gezondheid. Ook komen overgewicht en chronische stress vaker voor. Vrouwen bewegen nóg minder dan hun mannelijke leeftijdsgenoten. In de wijk Meerwijk (Schalkwijk, Haarlem) heeft 40,6% van de inwoners van 15 tot 75 jaar een basis opleidingsniveau en 41,8% een middelbaar opleidingsniveau. Het gemiddeld bruto jaarinkomen is hier het laagst van alle wijken in Haarlem. 

Taal als barrière voor sportdeelname
Een beperkte beheersing van de Nederlandse taal belemmert de toegang tot informatie over activiteiten, ondersteuning en communicatie met trainers. Ook in Meerwijk, waar 53,5% van de inwoners een niet-westerse migratieachtergrond heeft, speelt taalvaardigheid waarschijnlijk een rol. Onder eerste generatie van 16 tot 65 jaar is 37% laaggeletterd, wat duidt op een beperkte beheersing van het Nederlands. Bij de tweede generatie migranten blijft de invloed van de thuistaal merkbaar. Zo spreekt ruim 90% van de mensen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond thuis een andere taal dan het Nederlands. Dit kan hun Nederlandse taalvaardigheid beïnvloeden.

Centrale vragen
Vanuit deze context heeft het Lectoraat Kracht van Sport en Bewegen van Hogeschool Inholland onderzocht wat de sportvoorkeuren, behoeften en belemmeringen zijn van vrouwen in Meerwijk in een lage sociaaleconomische positie (SEP) en een beperkte beheersing van de Nederlandse taal. 

De onderzoeksvragen zijn:
1. Wat zijn de wensen, behoeften en barrières van vrouwen in een lage SEP die beperkt Nederlands spreken ten aanzien van bewegen en sporten?
2. Welke acties en kansen zijn er om bewegen en sporten aantrekkelijker te maken voor vrouwen in een lage SEP die beperkt Nederlands spreken?

Hogeschool Inholland / Lectoraat: Kracht van Sport en Bewegen