Wat is de brede welvaart?
Brede welvaart is een steeds vaker voorkomend begrip in beleid. Gemeenten kijken steeds vaker niet alleen meer of het beleid zorgt voor economische groei, maar of beleidskeuzes leiden tot een betere kwaliteit van leven bij inwoners, een betere leefomgeving én een betere economie. Er zijn een aantal gemeenten en provincies die in de coalitieakkoorden de brede welvaart als uitgangspunt hebben genomen of de brede welvaart hebben verankerd in hun begrotingssystematiek.
Brede welvaart kan een invulling zijn van impact gestuurd en integraal werken binnen een gemeente en helpt om dezelfde taal te spreken met verschillende domeinen.
Wat vind je terug in de whitepaper?
In de whitepaper “De bijdragen van sport en bewegen aan brede welvaart” is verkend hoe sport en bewegen kan worden ingezet om de brede welvaart te verbeteren. Dit helpt je bij het onderbouwen van je sport- en beweegbeleid of integraal gezondheidsbeleid. De uitwerking van de relaties van sport en bewegen en het thema van brede welvaart kan helpen om gesprekken aan te gaan met andere beleidsdomeinen. Verder vind je per thema concrete producten en tips die helpen om dat brede welvaart thema te versterken via sport en bewegen. En enkele voorbeelden hoe je beslissingen kan maken vanuit de redenering om de brede welvaart te bevorderen.
Hoe gebruik je deze whitepaper?
In de Regionale monitor brede welvaart van het CBS kan je zien hoe jouw gemeente of regio ervoor staat met betrekking tot de brede welvaart. Als er thema’s of indicatoren zijn waar jouw gemeente of gemeente in achterloopt, kan je kijken hoe je via sport en bewegen deze thema’s kan versterken. In de whitepaper wordt uitgelegd wat er bekend is over de relatie met deze indicator en wordt je doorverwezen naar tools of voorbeelden om hiermee aan de slag te gaan.
Hoe is de whitepaper tot stand gekomen?
In 2022 hebben Ecorys en Kenniscentrum Sport & Bewegen een verkenning op het thema brede welvaart en sport & bewegen geschreven. In 2026 is een update gegeven door Kenniscentrum Sport & Bewegen. Deze vernieuwde whitepaper is op de laatste literatuurstudie gebaseerd.
Podcast “Door sport en bewegen bijdragen aan brede welvaart’
Hoe zet je een sport- of beweegproject op vanuit de brede welvaart gedachte? Suze van Kleef gaat hierover in gesprek gaat met Hans Slender, manager Strategie, Ontwikkeling en Innovatie bij SportDrenthe en met Femke van der Pal, Specialist Sociaaleconomische waarde bij Kenniscentrum Sport & Bewegen over de invloed van sport en bewegen op de brede welvaart. Hans Slender legt uit hoe het project “Zo Drenthe, Scandinavië van Nederland” bijdraagt aan de verschillende thema’s van de brede welvaart.
Veelgestelde vragen over de whitepaper brede welvaart
Beleidsadviseur sport en bewegen, beleidsadviseur op verschillende beleidsdomeinen, zoals gezondheid, sociaal, ruimtelijk en economisch, wethouders of raadsleden, coördinator sport en preventie of sportaanbieders.
- Bij het vormen van de coalitieakkoorden. Gebruik brede welvaart als kapstok voor het akkoord.
- Bij het schrijven van integraal beleid.
- Bij het schrijven van sport- en beweegbeleid.
- Bij het vormen van een integrale samenwerking.
Werken vanuit het brede welvaartsperspectief kan helpen om eenzelfde taal te spreken en naar eenzelfde doel toe te werken, wat domeinoverstijgend werken kan stimuleren. Daarnaast vergt het monitoring om in de gaten te houden hoe het ervoor staat met de brede welvaart in de gemeente of regio en/of dit wordt verbeterd.
Er zijn diverse definities en modellen over de brede welvaart. Het Sociaal Cultureel Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving, het Centraal Bureau voor de Statistiek, Universiteit van Utrecht en het PON & Telos hanteren allemaal verschillende definities en gebruiken verschillende indicatoren om brede welvaart in kaart te brengen. Voor een eenduidige definitie, gebruiken we in de whitepaper de definitie en indicatoren uit de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS. Deze monitor houdt acht thema’s aan, zoals het onderstaande figuur laat zien.
Deze thema’s bestaan in totaal uit 42 indicatoren om een beeld te geven hoe de brede welvaart in jouw gemeente of regio ervoor staat.
In de whitepaper wordt per paragraaf de relatie tussen sport en bewegen en de verschillende indicatoren per thema beschreven. Welk wetenschappelijk bewijs is er voor deze relatie? In de paragrafen zijn sommige thema’s samengenomen. Dat geeft de volgende verdeling:
- Subjectief welzijn
- Materiële welvaart, Arbeid en Vrije tijd
- Gezondheid
- Samenleving en Veiligheid
- Wonen en Milieu
Elke paragraaf is als volgt opgebouwd:
- Welke indicatoren onder het thema van de Regionale Monitor Brede Welvaart vallen.
- Wat er bekend is over de relatie tussen sport en bewegen en deze indicatoren.
- Een figuur die laat zien op welke manier meer sport en bewegen kan leiden tot verbetering van brede welvaartsindicatoren. In sommige situaties kan de score van de indicator ook van invloed zijn op het sport en beweeggedrag, dus dan wordt de relatie andersom weergeven. Denk aan meer sportaccommodaties of meer recreatief groen in de buurt.
- Enkele feiten en cijfers over sport en bewegen en dit thema.
- Als je kiest om te focussen op de bepaalde thema’s en je sport en bewegen hiervoor gaat inzetten, staan er per thema voorbeelden, tips of tools die je hierbij helpen.
Op zoek naar meer informatie of ondersteuning?
Femke van der Pal
Specialist
Als specialist maatschappelijke waarde maak ik kennis over effecten en maatschappelijke waarde van sport en bewegen toepasbaar.Misschien ook interessant:
Beleidswijzer
De Beleidswijzer Sport en Bewegen is een praktisch hulpmiddel om sport- en beweegbeleid te formuleren of het huidige beleid aan te passen.
Human Capital Model
Dit model benoemt zo’n 80 effecten van sport en bewegen, ingedeeld op: fysiek, emotioneel, sociaal, persoonlijk, intellectueel en financieel.
Monitoring- en Evaluatiewijzer sport- en beweegbeleid
De Monitoring- en Evaluatiewijzer (M&E-wijzer) is een stappenplan met uitleg en tips voor monitoring en evaluatie van lokaal sport- en beweegbeleid.